Krzysztof Strobel — strona główna
Zdrowie w praktyce · Pełna rozmowa · 32 min · 16 sierpnia 2026

Grzyby kontra depresja i osteoporoza. Jak realnie działają na mózg i kości

Rozmawiam z Prof. Bożena Muszyńska.

Okładka odcinka
Oglądaj tutaj, na stronieOtwórz w YouTube

O odcinku

Grzyby mogą wpływać na nastrój, mózg i kości znacznie mocniej, niż sugeruje ich skromne miejsce na sklepowej półce. W trzeciej części rozmowy prof. Bożena Muszyńska pokazuje, dlaczego związki obecne w grzybach bada się dziś w kontekście depresji, chorób neurodegeneracyjnych i osteoporozy.

................................................................................................

Ważne linki:

1. Kwartalnik Grzyby i Zdrowie https://sklep.grzybyizdrowie.com/kup-czasopismo/

2. https://www.facebook.com/prof.muszynska

3. https://www.instagram.com/prof.muszynska

...............................................................................................

Pani Profesor zajmuje się grzybami od prawie czterdziestu lat. Zaczynała od związków indolowych — niehalucynogennych prekursorów neuroprzekaźników. Szczególne miejsce zajmuje wśród nich 5-hydroksytryptofan, który przechodzi przez barierę krew–mózg i jest przekształcany w serotoninę oraz melatoninę. Prof. Bożena Muszyńska opowiada, jak od badań składu doszła do pytania o przeciwdepresyjny potencjał grzybów, oś jelito–mózg oraz ich działanie w chorobach neurodegeneracyjnych, w tym blokowanie tworzenia się płytek amyloidowych.

Drugi wielki temat to osteoporoza. Proces osłabiania kości zaczyna się znacznie wcześniej, niż zwykle sądzimy, i przez lata może nie dawać wyraźnych sygnałów. Prof. Muszyńska mówi o badaniach nad boczniakami, zmianach proporcji komórek kościotwórczych i kościogubnych oraz o obecnych w grzybach składnikach ważnych dla kości: fosforze, witaminie D2 i wapniu. Wyjaśnia też, dlaczego regularne jedzenie grzybów może mieć znaczenie profilaktyczne.

Ale ten odcinek nie pozostaje w laboratorium. Schodzimy do kuchni i pytamy: co obróbka naprawdę robi z grzybem? Pani Profesor nazywa gotowanie i smażenie rodzajem ekstrakcji. Gorąca woda wydobywa rozpuszczalne polisacharydy, w tym beta-glukany. Dlatego piana na zupie grzybowej i gęsty odwar nie są kuchennym odpadem. Wylewając je, pozbywamy się części związków, które przeszły z grzyba do wody. Podobnie dzieje się przy marynowaniu, gdy po wstępnym gotowaniu odwar trafia do zlewu.

Rozmawiamy także o chitynie. Prof. Bożena Muszyńska opisuje jej zdolność do wiązania toksyn i metali oraz badania prowadzone na grzybach hodowanych w obecności metali ciężkich. Pokazuje, jak grzyby odkładają te substancje w ścianie komórkowej, chroniąc żywe struktury, i jak ten sam mechanizm można rozpatrywać w przewodzie pokarmowym.

Zwykła pieczarka po raz kolejny przestaje być zwykła. Brązowa odmiana ma mniej wody, dlatego jej smak, aromat i skład są bardziej skoncentrowane. Po wysuszeniu może pachnieć jak grzyby leśne. Pani Profesor tłumaczy również, dlaczego pieczarek nie należy obierać: właśnie w skórce kapelusza znajduje się najwięcej związków biologicznie aktywnych.

Liczy się także sposób suszenia. Z badań zespołu prof. Muszyńskiej wynika, że najlepsze jest tradycyjne suszenie na słońcu i w przewiewie. Światło pomaga przekształcać obecne w grzybach prekursory w witaminę D2. Liofilizacja również dobrze zabezpiecza grzyby, lecz w tej gradacji zajmuje miejsce za tradycyjnym suszeniem.

Osobny problem zaczyna się już w sklepie. Folia, wilgoć i brak przewiewu tworzą warunki sprzyjające pogarszaniu jakości świeżych grzybów. Prof. Muszyńska podpowiada, żeby zwracać uwagę na krople wody, mokrą powierzchnię, utratę sprężystości i naloty. Po zakupie pieczarki warto przełożyć do papierowego opakowania i zjeść w ciągu trzech–czterech dni.

A potem przychodzi „kawa z grzybami”. Pani Profesor nie odrzuca samego połączenia kawy i grzybów. Zadaje jednak pytania, których reklama zwykle nie lubi: jaki gatunek znajduje się w mieszance, czy jest to cały sproszkowany grzyb, ekstrakt czy beta-glukan, jaka jest dawka i czy skład odpowiada obiecanemu działaniu? Sama nazwa produktu nie gwarantuje jeszcze profilu działania.

Obejrzyj trzecią część rozmowy z prof. Bożeną Muszyńską i napisz w komentarzu: co najbardziej zmienia Twoje myślenie o grzybach — ich wpływ na mózg, znaczenie dla kości czy to, co dzieje się z nimi w zwykłym garnku?

Więcej rozmów i materiałów: strobel.pl

Wybierz fragment