Zanim podzielimy pieniądze, ktoś musi stworzyć warunki, w których one napłyną. Prof. Mariusz Miąsko proponuje w moim podcaście spojrzeć na mapę świata i odnaleźć Polskę. „I skąd do Polski mają trafić te pieniądze?” — pyta. Przedsiębiorstwa porównuje do pomp. W tej metaforze najważniejsza jest praca, która zasila gospodarkę, zanim zaczniemy rozstrzygać o jej owocach.
Skąd pieniądze dla Polski
Mój gość przywołuje sprzedaż miedzi przez KGHM. Wskazuje również inne surowce, których wykorzystanie uważa za blokowane na różnych poziomach. „Nie wydobywamy gigantycznych złóż, które posiadamy” — mówi. Jego zarzut dotyczy możliwości, które w jego ocenie istnieją, lecz nie przynoszą krajowi korzyści, jakie mogłyby przynosić.
Następnie przechodzi do przychodów z ceł i Centralnego Portu Komunikacyjnego. Ocenia, że projekt się ślimaczy. Twierdzi, że rozbudowana infrastruktura mogłaby kierować przez Polskę strumień towarów z całego świata. Surowce, przedsiębiorstwa i transport łączy więc jednym pytaniem: co ma sprawić, że pieniądze będą trafiały właśnie tutaj?
Zamówienie kończy się także wypłatą
To pytanie dotyczy również człowieka zatrudnionego na etacie. Firma potrzebuje odbiorców swoich produktów lub usług, żeby mieć przychody pozwalające kontynuować działalność. Za realizacją zamówienia stoi praca konkretnych osób. Dla nich możliwość dotarcia do klienta oznacza także perspektywę kolejnej wypłaty i podstawę domowych planów.
Można wyobrazić sobie zakład gotowy zwiększyć produkcję, który potrzebuje sprawniejszego transportu. Albo zespół potrafiący świadczyć usługę, lecz niemający dostępu do nowych odbiorców. To przykłady różnicy między umiejętnością wykonania pracy a możliwością zarobienia na niej. Sama gotowość nie zasila jeszcze pompy. Potrzebne są warunki, w których produkt lub usługa rzeczywiście znajdują nabywcę.
Państwo potrzebuje działających pomp
Pod koniec fragmentu Prof. Mariusz Miąsko mówi: „my, przedsiębiorcy stanowimy 90% przychodów do państwa polskiego”. We wcześniejszej wypowiedzi wyjaśnia zakres swojego wyliczenia: uwzględnia podatki, koncesje, licencje, inne daniny oraz część mandatów. Wymienia również pracowników przedsiębiorstw. W jego rozumowaniu za utrzymaniem państwa stoi wspólnie wykonywana praca.
Dlatego rozmowa o pieniądzach na wspólne potrzeby musi obejmować warunki ich powstawania. Trzeba pytać o dostęp do rynków, infrastrukturę i możliwość wykorzystania posiadanych zasobów. W pełnej rozmowie dochodzą do tego przewidywalne reguły prawa. Człowiek potrzebuje wiedzieć, na jakich zasadach podejmuje zobowiązanie, zanim wyda pieniądze. Dotyczy to zarówno inwestycji firmy, jak i planów osób, które w niej pracują.
Od uzgodnienia podziału pompa nie zacznie pracować wydajniej. Trzeba jeszcze zadbać o to, co ją zasila i co blokuje jej działanie.