Grzyby poza talerzem. Od badań nad lekami po nowe materiały
Rozmawiam z Prof. Bożena Muszyńska.

O odcinku
Grzybom zwykle wyznaczamy miejsce między zupą a patelnią — prof. Bożena Muszyńska pokazuje, jak ciasny to przydział. W pierwszym odcinku naszego nowego cyklu rozmawiamy o grzybach leczniczych, badaniach nad rozkładaniem pozostałości leków i hormonów oraz zastosowaniach grzybów w opatrunkach i nowych materiałach.
Punktem wyjścia jest książka „Grzyby lecznicze. Wybrane gatunki w profilaktyce chorób cywilizacyjnych” i niemal 40 lat pracy badawczej Pani Profesor. Za tą liczbą stoją konkretne doświadczenia: izolowanie beta-glukanów, badanie składu grzybów, ich przetwarzania i tego, co dzieje się z zawartymi w nich związkami podczas trawienia. A także pytania, które równie dobrze mogłyby paść przy kuchennym stole.
Serdecznie polecam też materiały samej Pani Profesor Bożeny Muszyńskiej:
Najnowsza pozycja Pani Profesor — e-book
„Grzyby lecznicze. Wybrane gatunki w profilaktyce chorób cywilizacyjnych”
https://profmuszynska.pl/ebook/
Kwartalnik „Grzyby i Zdrowie”
https://sklep.grzybyizdrowie.com/kup-czasopismo/
Prof. Bożena Muszyńska – Facebook
https://www.facebook.com/prof.muszynska
Prof. Bożena Muszyńska – Instagram
https://www.instagram.com/prof.muszynska
Więcej rozmów i materiałów:
Czy obierać pieczarki? Co grzyb oddaje do wody podczas gotowania? Czy kolejne zbiory z tego samego podłoża różnią się składem? Profesor opowiada, jak takie pytania prowadziły do eksperymentów. Zamiast poprzestać na „zawsze tak robiliśmy”, można zajrzeć do skórki kapelusza, sprawdzić wywar albo odtworzyć warunki panujące w przewodzie pokarmowym. Kuchnia dostarcza pytań, laboratorium ma co robić.
Potem wychodzimy daleko poza talerz. Pozostałości leków trafiają do ścieków, a ich rozkład stał się jednym z tematów badań zespołu prof. Muszyńskiej. W rozmowie pojawiają się testosteron, estradiol, antybiotyki i leki przeciwzapalne. Pytam o grzyby w „sprzątaniu świata”, a Pani Profesor opowiada, jakie substancje zainteresowały ją jako badacza i dlaczego zajęła się właśnie nimi.
Przy zastosowaniach materiałowych lista robi się jeszcze bardziej zaskakująca. Profesor mówi o opatrunkach, materiałach do budowania domów, pochłanianiu zanieczyszczeń, a nawet o trumnach z grzybów. Organizmy kojarzone z rozkładem okazują się również punktem wyjścia do tworzenia nowych rzeczy. W lesie widzimy kapelusz. W badaniach za tym kapeluszem otwiera się znacznie większy świat.
Wracamy też do jedzenia. Co Pani Profesor rozumie przez określenie „superżywność”? Jak mówi o składnikach odżywczych, związkach ochronnych i miejscu grzybów w codziennych nawykach? Rozmawiamy o tym, dlaczego wiedza opublikowana w czasopismach naukowych potrzebuje przekładu na język człowieka, który po prostu chce wiedzieć, co kupić i co zrobić z tym w kuchni.
W książce znalazło się 13 gatunków. Pani Profesor opowiada, jak je wybierała, co zawierają ich opisy i dlaczego kolejne badania sprawiają, że taka praca właściwie nigdy się nie kończy. Po tylu latach w laboratorium wciąż potrafi ją zaskoczyć to, czego jeszcze kilka miesięcy wcześniej nie wiedziała.
Na koniec zaglądamy do europejskich zwyczajów i ograniczeń związanych z grzybobraniem. Rozmawiamy o różnicach między krajami, dostępie do lasów i gatunkach chronionych. A potem zostaje już sam las: spacer, odpoczynek i schylanie się po grzyby, które — jak przypomina Pani Profesor — też jest ruchem.
Które zastosowanie grzybów najbardziej zmieniło Twoje spojrzenie na nie? Napisz w komentarzu.
Krzysztof Strobel — podcast. Nowe odcinki co tydzień.

