Zanim podpiszesz umowę, pytasz, czy możesz prowadzić tam planowaną działalność. Jeden prawnik sprawdza przepisy i mówi: tak. Drugi, mając te same informacje, dochodzi do przeciwnego wniosku. Właściciel lokalu tymczasem pyta, czy bierzesz, bo ma następnego chętnego. Prawo potrzebuje namysłu. Czynsz ma już wyznaczony termin.
Pierwszy odruch jest rozsądny: trzeba sprawdzić dokładniej. Prof. Mariusz Miąsko w naszej rozmowie zatrzymuje się właśnie przy tym założeniu. Wskazuje, że nie wykształcił się jeden pełny, uzgodniony katalog reguł, według których przechodzimy od tekstu przepisu do ustalenia normy prawnej. W jego diagnozie problem sięga więc głębiej niż staranność konkretnego prawnika. Więcej pracy nie gwarantuje zgodnej odpowiedzi, jeżeli samo dochodzenie do niej opiera się na różnie przyjmowanych regułach.
To ważne rozróżnienie, bo zwykle uspokaja nas już samo wskazanie podstawy prawnej. Jest numer artykułu, ustęp, punkt. Odpowiedź wygląda solidnie, można ją wydrukować i włożyć do teczki. Dopiero druga opinia pokazuje, że ten sam numer może znaleźć się pod innym wnioskiem. Mamy wtedy dwie fachowo brzmiące odpowiedzi, a decyzja o podpisaniu umowy nadal czeka na nas.
W moich rozmowach o biznesie i prawie interesuje mnie ten moment, w którym konstrukcja systemu zaczyna wpływać na czyjeś pieniądze, pracę i plany. Przedsiębiorca może pogodzić się z tym, że lokal jest za drogi albo inwestycja potrwa dłużej. Może to policzyć. Znacznie trudniej zaplanować sytuację, w której przedmiotem sporu pozostaje odpowiedź na pytanie, czy w ogóle wolno mu zrobić to, co zamierza. Koszt tej niepewności pojawia się, zanim firma zdąży zarobić pierwszą złotówkę.
Dlatego przy rozbieżnych opiniach warto zadać pytanie: „W którym miejscu Wasze rozumowanie się rozchodzi?”. Czy inaczej przyjęto fakty, inaczej odczytano dane sformułowanie, czy zastosowano inną regułę interpretacji? Takie pytanie pozwala zobaczyć, czego właściwie dotyczy spór. Przy następnej odpowiedzi „zgodnie z przepisami” sprawdź, czy dowiedziałeś się również, jak ktoś doszedł do swojego wniosku. Numer artykułu jest początkiem wyjaśnienia. Czasem zbyt łatwo przyjmujemy go za koniec.
Cały odcinek na kanale YT - Krzysztof Strobel